De ram kan erbij, maar zijn de mineralen op orde?
Een succesvolle dekperiode begint eigenlijk al ruim vóórdat de ram erbij komt. Er voor zorgen dat de ooien in de juiste conditie zijn; waar nodig tijdelijk het voedingsniveau verhogen en er voor zorgen dat de mineralenvoorziening op orde is, zijn allemaal van belang voor een succesvol dekseizoen.
De ram kan er inmiddels bij of zit er inmiddels al even bij. De lichaamsconditie van de ooien verander je niet meer in een paar dagen tijd en voor een langere periode van flushing is het bij veel koppels inmiddels aan de late kant.
Toch is dit een goed moment om nog eens kritisch naar je rantsoen te kijken. Niet alleen energie en eiwit zijn namelijk belangrijk voor de vruchtbaarheid. Ook vitaminen, mineralen en sporenelementen spelen een rol bij processen rondom bronst, ovulatie, bevruchting en de eerste ontwikkeling van het embryo. In onderstaand overzicht zie je welke elementen rond het dekseizoen extra aandacht verdienen.
Mineraal / vitamine | Waarom relevant rond de dekking? | Waarop letten? | |
Ca, P, Mg en Na | Essentiële macro-elementen voor normale lichaamsfuncties en stofwisseling. | Beoordeel ze als onderdeel van het totale rantsoen; niet specifiek als ‘vruchtbaarheidsmineralen’. | |
Selenium (Se) | Onderdeel van antioxidantenzymen en betrokken bij bescherming van cellen tegen oxidatieve schade; relevant voor normale reproductieve processen. | Zowel tekort als overmaat voorkomen. Smalle veiligheidsmarge. | |
Zink (Zn) | Betrokken bij enzymwerking, celdeling, hormoonfunctie, immuunfunctie en weefselontwikkeling. | Een adequate voorziening is belangrijk; extra boven de behoefte betekent niet automatisch betere vruchtbaarheid. | |
Jodium (I) | Nodig voor schildklierhormonen en daarmee voor stofwisseling, groei en ontwikkeling. | Niet alleen rond de dekking relevant; ook tijdens de dracht blijft de voorziening belangrijk. | |
Kobalt (Co) | Nodig voor de microbiële vorming van vitamine B12 in de pens; B12 is belangrijk voor o.a. het energie metabolisme. | Een tekort kan via verminderde voeropname en stofwisseling indirect de reproductie beïnvloeden. | |
Koper (Cu) | Essentieel voor verschillende enzymen, ijzermetabolisme en antioxidantprocessen. | Extra voorzichtig bij schapen. Gevoeligheid voor koperstapeling verschilt per ras en de beschikbaarheid wordt o.a. beïnvloed door Mo en S. | |
Vitamine A | Speelt een rol bij normale groei, immuunsysteem en reproductie. | Vooral aandacht wanneer de voorziening uit het rantsoen mogelijk onvoldoende is. | |
Vitamine E | Belangrijke antioxidant en werkt functioneel samen met selenium. | Vooral voorziening beoordelen bij rantsoenen waarin vitamine E beperkt kan zijn. |
Niet méér, maar passend voeren
Bij mineralen geldt niet automatisch: meer is beter. Het doel rond de dekking is vooral om tekorten te voorkomen en de totale voorziening passend te maken. Kijk daarom naar wat de ooien uit ruwvoer, krachtvoer én aanvullende mineralen binnenkrijgen. Ook de werkelijke opname van bijvoorbeeld een likemmer of mineralenmengsel is daarbij belangrijk. Een mineralentekort oplossen kan belangrijk zijn. Maar extra mineralen voeren aan dieren die al ruim voldoende krijgen, betekent dus niet automatisch een hogere ovulatiegraad, een betere conceptie of meer lammeren. Dat onderscheid is belangrijk!
De basis blijft een gezonde ooi in passende lichaamsconditie, met voldoende energie en eiwit. Mineralen en vitaminen maken dat plaatje compleet. Nu het dekseizoen voor de deur staat, is daarom vooral één vraag interessant:
Weet je wat jouw ooien daadwerkelijk aan mineralen binnenkrijgen?
Dekseizoen check
1. Wat krijgen de ooien al binnen?
Begin bij gras, ruwvoer, krachtvoer én alle mineralenproducten die al worden verstrekt. Pas daarna kun je bepalen wat daadwerkelijk moet worden aangevuld.
2. Controleer de opname.
Een goed samengesteld mineralen product heeft weinig waarde wanneer de dieren er nauwelijks van opnemen. Controleer daarom niet alleen wat er wordt aangeboden, maar ook hoeveel er daadwerkelijk verdwijnt.
3. Stapel mineralenproducten niet zomaar.
Een likemmer, losse mineralen én gemineraliseerd krachtvoer kunnen dezelfde sporenelementen bevatten. Vooral bij elementen met een relatief kleine veiligheidsmarge kan onnodig stapelen ongewenst zijn.
4. Kijk verder dan de dekdag.
De mineralenvoorziening houdt niet op zodra de ram zijn werk heeft gedaan. Na bevruchting begint de embryonale ontwikkeling en later neemt de behoefte voor groei van de foetus verder toe. Een passende voorziening is daarom onderdeel van het rantsoen gedurende de hele reproductiecyclus.
Wil je meer weten wat de randvoorwaarden zijn van opnames van bepaalde vitamines, mineralen en spoorelementen? Neem dan contact op met ons.
Heeft u vragen? Neem dan contact op met Sven Harmsen.
Opmerkingen